Αρχείο για τράπεζες

Έσπειραν σεισάχθειες, θερίζουν ανακεφαλαιοποιήσεις

Μέσα στον προεκλογικό ορυμαγδό υποσχέσεων του ΣΥΡΙΖΑ προς όλους, στελέχη του επανειλημμένα έλεγαν ή άφηναν να εννοηθεί ότι όταν γίνουν κυβέρνηση θα προχωρήσουν σε κάποιου είδους «σεισάχθεια», ελάφρυνση ή κούρεμα των υποχρεώσεων των πολιτών προς τις τράπεζες. Μέσα στο γενικότερο κλίμα που δημιουργήθηκε, φαίνεται ότι στο πρώτο τετράμηνο της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ πολύς κόσμος σταμάτησε να εξυπηρετεί τις υποχρεώσεις του, ακόμη και αν είναι σε θέση να το κάνει, εν αναμονή τέτοιας ευνοϊκής ρύθμισης.

Οι αριθμοί είναι εφιαλτικοί. Τα λεγόμενα «κόκκινα δάνεια» από 80 δις ενδεχομένως να έχουν φτάσει και τα 100, την ίδια ώρα που οι καταθέσεις πέφτουν με γρήγορο ρυθμό. Είναι προφανές ότι, την ώρα που δεν μπορεί να κλείσει ούτε καν δημοσιονομικό κενό 2-3 δις, είναι εντελώς αδύνατο να παρέμβει η κυβέρνηση με οποιονδήποτε τρόπο, με χρήματα των φορολογουμένων, για την ελάφρυνση «κόκκινων δανείων» της τάξης των 100 δις. Ανεξαρτήτως του αν είναι ηθικό, είναι σίγουρα απολύτως ανέφικτο. Κάτι τέτοιο θα απαιτούσε άμεση ανακεφαλαιοποίηση των ήδη εύθραυστων τραπεζών, και χρήματα για κάτι τέτοιο ούτε υπάρχουν, ούτε προβλέπονται από κάποιο «εξωτερικό πακέτο».

Άλλη μια ανεδαφική υπόσχεσή τους οδεύει προς τα αζήτητα. Όταν σπέρνεις «σεισάχθειες» είναι σίγουρο ότι θα θερίσεις ανακεφαλαιοποιήσεις. Και αν δεν έχεις τα χρήματα να τις κάνεις, τότε απλώς λαϊκίζεις, για να κερδίσεις την εξουσία. Αλίμονο σε όσους τους πίστεψαν.

 

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Real News στις 30 Μαΐου 2015

Advertisements

ELA, η κλωστή που μας κρατάει στη ζωή

Το τραπεζικό σύστημα και ολόκληρη η χώρα κρατιούνται στη ζωή αποκλειστικά και μόνο από τον Έκτακτο Μηχανισμό Ρευστότητας της Ευρωπαϊκής Τράπεζας, τον λεγόμενο ELA. Αυτός τροφοδοτεί τις τράπεζες με ρευστό τους τελευταίους μήνες που οι Έλληνες τραβούν τις καταθέσεις τους, ανήσυχοι από την διαπραγματευτική τακτική της Κυβέρνησης.

Η ΕΚΤ όμως υπακούει σε αυστηρούς κανονισμούς και ήδη κινείται αρκετά οριακά ως προς αυτούς. Έχει μεν απαγορεύσει στις τράπεζες να δανείζουν περαιτέρω το Δημόσιο μέσω εντόκων γραμματίων, συνεχίζει όμως να δέχεται τα ελληνικά ομόλογα που έχουν στην κατοχή τους οι ελληνικές τράπεζες ως ενέχυρο έναντι της παροχής ρευστότητας. Και δέχεται αυτά τα ομόλογα χωρίς το κούρεμα που θα επιβαλλόταν από τις τιμές χρεωκοπίας, στις οποίες διαπραγματεύονται στις αγορές.

Η αύξηση του ορίου ρευστότητας κατά 2 δις την περασμένη εβδομάδα συμβάδισε με την αισιοδοξία των ημερών σχετικά με την συμφωνία της Ελλάδας με τους εταίρους. Καθώς όμως τίποτα δεν είναι οριστικό, η κατάσταση εξακολουθεί να κρέμεται από μια κλωστή: αν διαφανεί ξανά ότι πάμε σε αδιέξοδο, ή ότι ενδεχόμενη συμφωνία δεν περνάει από το Κοινοβούλιο, η ΕΚΤ θα πιεστεί εντός των ημερών να κουρέψει την τιμή στην οποία δέχεται τα ελληνικά ομόλογα ως ενέχυρο και να κλείσει την στρόφιγγα της ρευστότητας.

Το τι θα ακολουθήσει, ας ευχόμαστε να μην το μάθουμε ποτέ.

 

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Real News στις 10 Μαΐου 2015

Απόλυτη τραπεζική ασφυξία

Οι τράπεζες πρακτικά είναι νεκρές. Οι καταθέσεις είναι σχεδόν μισές σε σχέση με τις χορηγήσεις, και η διαφορά μεταξύ τους καλύπτεται από τον ELA. Και σαν να μην έφτανε αυτό, το 1/8 περίπου των καταθέσεων έχει δανειστεί από τις τράπεζες στο Δημόσιο με τη μορφή Εντόκων Γραμματίων. Υπό αυτές τις συνθήκες, είναι παράλογο να περιμένει κανείς τη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας από τις τράπεζες.

Για να αντιστραφεί η πορεία προς την απόλυτη ασφυξία της αγοράς, πρέπει να συμφωνήσει επειγόντως η Κυβέρνηση με τους εταίρους. Ακόμα και αν δεν λέγεται Μνημόνιο, ένα χρηματοδοτικό πρόγραμμα είναι απαραίτητο για να πάψουν να καλύπτονται οι ανάγκες του Δημοσίου από τις καταθέσεις των πολιτών και από τα αποθεματικά της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Αυτό θα λήξει την πεντάμηνη ήδη αβεβαιότητα και θα δώσει το σύνθημα για επιστροφή των καταθέσεων στις τράπεζες.

Η απομόχλευση των ισολογισμών των τραπεζών, η προσπάθεια δηλαδή μείωσης των χορηγήσεών τους, θα αντιστραφεί πιο μακροπρόθεσμα: όταν αποκατασταθεί η ηρεμία στην αγορά, ξεκινήσουν επενδύσεις και επιστρέψουν οι καταθέσεις σε ικανοποιητικό βαθμό ώστε να γεφυρωθεί το σημερινό χάσμα καταθέσεων-χορηγήσεων και να αποδεσμευτούμε από τον ELA.

Για κάποιον περίεργο λόγο, η Κυβέρνηση δεν δείχνει να αντιλαμβάνεται τίποτε από αυτά και ιδεοληπτικά επιμένει να κάνει τα ακριβώς αντίθετα.

 

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Real News στις 26 Απριλίου 2015

Ο ΣΥΡΙΖΑ θα χειροτερέψει την ασφυξία της αγοράς

Η αγορά ασφυκτιά, έχει στεγνώσει εντελώς από ρευστότητα. Λίγο οι ΕΝΦΙΑ και οι λοιποί φόροι, λίγο η προεκλογική αβεβαιότητα, λίγο η παύση πληρωμών από το Δημόσιο, λίγο οι αναλήψεις από τις τράπεζες, όλα μαζί οδήγησαν σε μια κατάσταση όπου κανείς δεν έχει να πληρώσει κανέναν.

Το πρόβλημα κάθε άλλο παρά θα λυθεί σύντομα. Ο ΣΥΡΙΖΑ, διαφαινόμενος νικητής των αυριανών εκλογών, διατείνεται ότι θα σκίσει τα μνημόνια, θα επαναδιαπραγματευτεί σκληρά, και άλλα ηχηρά παρόμοια, τίποτα από τα οποία όμως δεν θα βγάλει την αγορά από το βαθύ κώμα στο οποίο βρίσκεται σήμερα. Με τα 100 δις ευρώ που είπε πως θα κόψει η κυρία Ραχήλ Μακρή γελάμε ακόμα, μια μονομερής καταγγελία του μνημονίου θα άφηνε την χώρα (πόσο μάλλον την αγορά) ξεκρέμαστη από πλευράς χρηματοδότησης, ενώ οι απίστευτες προεκλογικές υποσχέσεις του ΣΥΡΙΖΑ προς όλους δημιουργούν, αν τηρηθούν, τόσο τεράστιες ανάγκες στο Κράτος, που για να καλυφθούν θα πρέπει να αυξηθούν οι φόροι.

Η ρευστότητα στην αγορά μπορεί να επανέλθει μακροπρόθεσμα με τη μείωση των δαπανών του Δημοσίου και των αντίστοιχων φόρων που πνίγουν την αγορά, μεσοπρόθεσμα με εντατικοποίηση των ιδιωτικοποιήσεων, ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και προσέλκυση επενδύσεων, βραχυπρόθεσμα δε με την επαναφορά της ηρεμίας στην αγορά και την αποφυγή ακραίας ρητορικής και μονομερών ενεργειών. Δυστυχώς, ο ΣΥΡΙΖΑ δείχνει ότι θα κάνει τα αντίθετα από όλα αυτά και έτσι παραμένω απαισιόδοξος.

 

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Real News στις 25 Ιανουαρίου 2015

Τα 10 δις του ΤΧΣ, τα βρήκαμε στον δρόμο;

Να, ορίστε, λέει η Κυβέρνηση, «περίσσεψαν» 10 δις από την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, που μπορούμε να τα χρησιμοποιήσουμε ως «γραμμή πίστωσης», «δίκτυ ασφαλείας» δηλαδή τώρα που δήθεν τελειώνει το Μνημόνιο και βγαίνουμε στις αγορές.

Μετά την ελληνική χρεωκοπία οδηγηθήκαμε στο PSI, το οποίο «κούρεψε» τα ομόλογα επιφέροντας τεράστιες ζημιές στους κατόχους τους. Μεταξύ αυτών και στις τράπεζες, οι οποίες είχαν τοποθετήσει εκεί μεγάλο μέρος των καταθέσεων των πελατών τους. Αν η μαύρη τρύπα του κουρέματος δεν καλυπτόταν με κάποιο τρόπο, οι τράπεζες θα κατέρρεαν επιφέροντας κούρεμα και στις καταθέσεις, ακριβώς όπως συνέβη στην Κύπρο. Για το λόγο αυτό, το πρόγραμμα του PSI ελάφρωσε μεν το δημόσιο χρέος με κάπου 150 δις, το επιβάρυνε όμως κατόπιν με 50 δις, προκειμένου να ανακεφαλαιοποιηθούν οι τράπεζες. Επελέγη δηλαδή το «φέσι» του Δημοσίου να το υποστούν οι ομολογιούχοι και οι μέτοχοι των Τραπεζών, αλλά όχι οι καταθέτες. Από τα 50 αυτά δις, όσα δεν χρειάζονταν, συμφωνήθηκε να επιστραφούν μειώνοντας το Δημόσιο Χρέος.

Έρχεται λοιπόν τώρα η Κυβέρνηση και λέει ότι τα 10 δις που περίσσεψαν, αντί να επιστραφούν και να μειώσουν το χρέος, θα τα κρατήσει για την περίπτωση που θέλει να δανειστεί και δεν την δανείζει (πάλι) κανείς. Πάλι μας δουλεύει ψιλό γαζί δηλαδή. Λες και τα βρήκε στον δρόμο!

 

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Real News στις 16 Νοεμβρίου 2014

Η επόμενη μέρα των stress tests

Ολοκληρώθηκαν τα stress tests των τραπεζών. Τα ξένα Μέσα Ενημέρωσης έγραψαν ότι τρεις ελληνικές τράπεζες απέτυχαν, τα εγχώρια Μέσα ότι όλες πέτυχαν, η Κυβέρνηση βγήκε να πανηγυρίσει, το Χρηματιστήριο πήρε την κατιούσα. Η αλήθεια βρίσκεται κάπου στη μέση: οι τράπεζες μπορούν να σταθούν στα πόδια τους με στοιχειώδη κεφαλαιακή επάρκεια, εφόσον ολοκληρωθούν τα σχέδια αναδιάρθρωσής τους που έχουν ήδη κατατεθεί (πώληση θυγατρικών στο εξωτερικό, συρρίκνωση δραστηριοτήτων, μείωση κόστους προσωπικού).

Επ’ουδενί σημαίνει αυτό ότι οι τράπεζες ξεπέρασαν την κρίση ή ότι τώρα θα αυξήσουν τη ρευστότητα στην αγορά. Η αρχή της κρίσης τις βρήκε με δανειακό χαρτοφυλάκιο μεγαλύτερο από τις καταθέσεις τους. Τα κόκκινα δάνεια, οι τεράστιες επισφάλειες και διαγραφές, όπως και η μεγάλη μείωση των καταθέσεων είναι οι παράγοντες που αφενός στέγνωσαν την αγορά, αφετέρου εξαΰλωσαν τα κεφάλαιά τους και κατέστρεψαν ολοκληρωτικά τους μετόχους τους. Όσο οι καταθέσεις δεν αυξάνουν και τα κόκκινα δάνεια δεν μειώνονται, τα περιθώρια των τραπεζών να αυξήσουν τη ρευστότητα στην αγορά είναι σχεδόν ανύπαρκτα.

Από την άλλη, να παρέχουν ρευστότητα σε τι; Γίνονται νέες επενδύσεις στη χώρα; Βελτιώθηκε το επενδυτικό περιβάλλον; Αυξήθηκε η πιστοληπτική ικανότητα των νοικοκυριών; Η ρευστότητα της αγοράς θα βελτιωθεί μόνον όταν μειωθεί το αδηφάγο Κράτος και γίνουν νέες, ουσιαστικές επενδύσεις. Ως προς αυτό, δεν φαίνεται ακόμα φως στο βάθος του τούνελ.

 

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Real News στις 2 Νοεμβρίου 2014

Το Κράτος συσκέπτεται, τα υποζύγια πληρώνουν

Και στο θέμα των «κόκκινων δανείων», το Κράτος κάνει αυτό που τόσο καλά ξέρει: να καταγίνεται με τη λύση ενός προβλήματος, που το ίδιο δημιούργησε.

Όπως έχουμε ξαναγράψει πολλές φορές, όταν το Κράτος χρεωκόπησε στις αρχές του 2010, επέλεξε να ξεπεράσει το πρόβλημα όχι περικόπτοντας τις (εν πολλοίς άχρηστες) δαπάνες του, αλλά αυξάνοντας τα έσοδά του, μέχρις στραγγαλισμού των φορολογουμένων. Η αύξηση της φορολογίας (εισοδήματος, επιχειρήσεων, ΦΠΑ) στέγνωσε την αγορά σε τέτοιο βαθμό, ώστε να εκτοξευτούν στα ύψη τα δάνεια που δεν μπορούν να εξυπηρετηθούν.

Οι τρύπες που τα κόκκινα δάνεια έχουν δημιουργήσει στους ισολογισμούς των τραπεζών είναι δηλαδή τελικά σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα του κρατισμού, της αντίληψης ότι το Κράτος μπορεί να ξοδεύει ασύστολα, ή μάλλον πρέπει να ξοδεύει ασύστολα, προκειμένου να κινείται η οικονομία. Λες και το κράτος έχει τρόπο να γεννάει χρήματα. Λες και τα λεφτά που ξοδεύει δεν είναι από φόρους!

Και ενώ το Κράτος συσκέπτεται για το τι θα κάνει με το πρόβλημα των κόκκινων δανείων που το ίδιο δημιούργησε, οι τρύπες των τραπεζών καλύπτονται με διαγραφές (δηλαδή λεφτά των μετόχων), ανακεφαλαιοποιήσεις (δηλαδή λεφτά των φορολογουμένων) και ενδεχομένως κάποια στιγμή και με λεφτά των καταθετών, όπως έγινε στην Κύπρο. Πάντως με λεφτά των άλλων, των αιώνιων υποζυγίων του κρατισμού.

 

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Real News στις 13 Ιουλίου 2014